Translate

martes, 16 de abril de 2024

"LA OROGRAFIA QUEBRADA Y SALVAJE DE LA SIERRA DEL TURMELL HA ESCONDIDO EN SUS ENTRAÑAS A GUERRILLEROS, BANDOLEROS, CARLISTAS, MAQUIS Y FUGITIVOS DE LA JUSTICIA".

GENTES, COSTUMBRES, TRADICIONES, FOLKLORE, HISTORIAS, PATRIMONIOS Y PAISAJES DE LA PROVINCIA DE CASTELLÓN:

EN HOMENAJE A MI TIERRA Y A MI PAÍS....

Por: JUAN E. PRADES BEL, autor de los proyectos: "RECORDAR TAMBIÉN ES VIVIR"; “ESPIGOLANT CULTURA: Taller de historia, memorias, crónicas, patrimonios y humanidades"; y otros.

(Proyecto): "DATOS PARA LA HISTORIA DE XERT Y LA BARCELLA: LOS NOMBRES DE LOS PAISAJES Y EL TERRITORIO". 

"LA OROGRAFIA QUEBRADA Y SALVAJE DE LA SIERRA DEL TURMELL HA ESCONDIDO EN SUS ENTRAÑAS A GUERRILLEROS, BANDOLEROS, CARLISTAS, MAQUIS Y OTROS FUGADOS DE LA JUSTICIA".

Escribe: JUAN EMILIO PRADES BEL. ("Las historias escritas que me acompañan, me ayudan a pensar, a imaginar, a vivir, y a experimentar un mundo de vidas muy diferentes a la mía". J.E.P.B.).

INTRODUCCIÓN: 

Refrán popular: "Ves i busca'ls al Turmell".

EXPOSICIÓN DOCUMENTAL: 

- "TADEO": Tomás Martí Beltrán, conocido por Tadeo. AÑO 1878: Gaceta de Madrid: núm. 11, de 11/01/1878, páginas 88 a 92. Administración de Justicia. San Mateo. D. Francisco Moltó Climent, Fiscal honorario de Departamento, Juez de primera instancia de ascenso, y en comisión de este partido de San Mateo. Por la presente requisitoria a los Sres. Jueces de primera instancia de las provincias de Castellón, Tarragona y Teruel, a quienes atentamente saludo, hago saber que en este mi Juzgado y por la Escribanía del actuario se instruye causa criminal contra Santos López y López, Alcaide de la cárcel de esta villa (de San Mateo), sobre infidelidad en la custodia de presos; y en providencia de este día he acordado, entre otras cosas, se proceda a la captura y remisión a la cárcel de este partido del preso en causa pendiente que se fugó de ella en la noche del 22 del actual Tomás Martí Beltrán, conocido por "Tadeo", de 23 años de edad, soltero, labrador, natural y vecino de Chert, de estatura regular, pelo rubio claro, ojos azules, cara y nariz regulares, barbilampiño, viste pantalón, blusa y alpargatas; y siendo de presumir se halle en alguna de las circunstancias de los juzgados de dichas provincias, pido y encargo a V.S.S. y a las  autoridades y agentes de policía judicial que habido que sea se lo remitan con las seguridades debidas a mi disposición. Al propio tiempo cito, llamo y emplazo al expresado Tomás Martí Beltrán que en el término de 20 días se presente ante este juzgado y cárcel del partido con el fin de prestar declaración en dicha causa, y esperar el fallo que recaiga en la que se le sigue sobre homicidio y lesiones graves. Dado en San Mateo a 29 de diciembre de 1877.= Francisco Moltó.= Por mandato de S.S. Bonifacio Cros.

EL "COSI": El Globo (Madrid. 1875). 28/5/1897, n.º 7.858, p. 2. "INJUSTICIA Y FRAUDE. En Chert, pueblo de la provincia de Castellón, feudo del duque de Tetuán, y en la que campa a sus anchas el célebre (bandolero) “Cosí” ocurren cosas que merecen que en ellas se fijen los señores ministros de la Gobernación y de Fomento.

ALGUNOS DE LOS MAQUIS QUE ESTUVIERON EN CAMPAMENTOS POR LOS BARRANCOS DE LA SIERRA DEL TURMELL: Josep Borràs Climent alias “Cinctorrá” nacido en 1918 en Cinctorres; Florencio Pla Meseguer alias “Durruti”, mote popular “Tresot” y “la Pastora”; Manuel Torres Camallonga alias “Rodolfo”; Ángel Fuertes Vidosa, alias “Antonio”, responsable del sector 17; Manuel Ortiz Gómez alias “Andrés”; José Nieto Martin alias “Nieto”; Antonio Querol Amor alias “Cedacero” nacido en 1920 en Canet lo Roig; José González alias “Rubén”; José Linares alias “Valencia”; Francisco Monforte alias “Juanet”; Eufemio Bolos alias “Barbero”; Jesús Caelles alias “Carlos”;… “Peque”;… “Vías”;… “Saturnino”; Francisco Serrano Iranzo alias “Francisco”....

- "BATALLÓN MAQUI DE VALLIBONA", nombre de los campamentos: Carbón; Serra Turmell; Vallibona....

- "AGL" (Agrupación Guerrillera de Levante, sector...):

-"AGLA" (Agrupación Guerrillera de Levante y Aragón): El 2º batallón del 23º Sector de la Agrupación Guerrillera de Levante y Aragón, tenia sus campamentos en la sierra del Turmell y en barrancos de Vallibona, estaba formado por unos treinta y cinco hombres a finales del año 1947.

- "TRESOT": Florencio Pla Meseguer de Vallibona, alias “Durruti”, mote popular “Tresot” y “la Pastora”.

- CABECILLAS CARLISTAS: Sisco de Vallibona; Cuco de Vallibona; Segarra; Cucala;  

ADDENDA, ADICIONES Y COMPLEMENTOS SOBRE LAS TEMÁTICAS Y MOTIVOS REFERIDOS EN EL ARTÍCULO. (POR JUAN EMILIO PRADES BEL):

(Artículo en homenaje y reconocimiento al paisaje cultural, histórico, folklórico y gastronómico, y al argot agropecuario autárquico de las masías, las casas y los vecinos de la Barcella y Xert). Relator: Juan Emilio Prades.  

BIBLIOGRAFIA, WEBGRAFÍA Y FUENTES DOCUMENTALES:

ARCHIVO FOTO-IMAGEN: "OROGRAFIA DE LA SIERRA DEL TURMELL, TÉRMINOS MUNICIPALES DE XERT Y VALLIBONA".

Imágenes cedidas por J. E. Prades Bel.



Montes de la Serra del Turmell (Xert).

Montes de la Serra del Turmell (Xert).


Ermita de San Domingo /Sant Doménech.





"Curulló" del "Puig del Turmell".

Vallibona.

Víctima medioambiental.


No hay comentarios:

Publicar un comentario

"MEMORIES SOBRE L'ANTIC TERME DE LA BARCELLA (XERT)".

GENTS, COSTUMS, TRADICIONS, FOLKLORE, HISTÒRIES, PATRIMONIS I PAISATGES DE XERT EN LA PROVÍNCIA DE CASTELLÓ: EN HOMENATGE A LA MEVA TERRA I ...